Çocuk Cerahisi

Omfalosel ve Gastroşizis

Gastroşizis

Karın ön duvarında göbek kordonun hemen sağında yaklaşık 2-2.5 cm lik oluşan açıklıktan genellikle mide, ince ve kalın bağırsakların bazen de mesane uterus veya karaciğerin karın dışına çıkması sonucu oluşan bu duruma gastroşizis denir. Barsakların üzerinde omfoloseldeki gibi bir kese yoktur.  Kese olmadığından bağırsaklar amnion sıvısı ile sürekli temas halinde kaldığından bağırsaklar ödemlenmiş kalınlaşmış ve kısalmıştır.

 

Etyoloji

Bu açıklığın nasıl oluştuğu tam olarak bilinmiyor. Genellikle genç yaş ve düşük ağırlıklı annelerin ilk çocuğu olarak ve prematüre olarak doğarlar. 5000 canlı doğumda bir görülür. Omfalosel’e göre ek anomoli ihtimali daha azdır.

 

Tanı

Antenatal 14-17. Haftalardan sonra bakılan fetal ultrasonografi ile tespit edilebilir. Maternal kanda bakılan yükselmiş alfa fetoprotin düzeyi duyarlıdır.

 

Tedavi

Bebek doğar doğmaz mide dekompresyonu için orogastrik sonda takılır.  Mesaneye foley kateter yerleştirilir.  Bağırsaklar karın duvarı hizasında sıkışmaması için yan yatırılır. Açık olan bağırsakların üstü örtülür. Ardından bağırsak hacmini azaltmak için rektal lavman ile bağırsakların içi boşaltılır. Destekleyici tıbbı tedavinin ardından hemen doğum salonunda mümkün olan hastalarda genel anestezi altında kas gevşetici kullanılarak barsaklar karın boşluğuna yavaş yavaş redukte edilir bu arada da barsak atrezisi açısındanda barsaklara dikkatlice bakılır.  Redüksiyonun ardından açık olan karın duvar defekti kapatılır. Uygun olmayan hastalarda karın duvarı kesilip genişletilerek kapatılabilir veya sonradan aşamalı kapatmak için ventral herni oluşturulması tercih edilebilir.

 

Bakım

Ameliyat sonrası bebekler yenidoğan yoğun bakıma alınır. Karın duvarının genişlemesi ve barsak hareketlerinin oluşması, solunum cihazından ayrılması ve beslenmeye başlaması şeklindeki süreç hastanede kalış süresini belirler.

 

Mortalite

Mortalite ortalam %30-55 arasındadır. Mortaliteyi belirleyen en önemli faktörler prematürelik, düşük doğum ağırlığı yanında transport koşullarından kaynaklanan hipotermi ve sepsistir.

 

Omfalosel

 

Karın duvarının kapanmasındaki defekt sonucu üzerinde göbek kordonu olan içinde ise bebeğin iç organlarının bir kısmı ince barsak ve/veya karaciğer olan saydam bir kesedir.  Omfaloselin  boyutları ince bir bağırsak segmentinin sığabileceği küçük keselerden, içinde tüm ince bağırsakların midenin hatta karaciğerin bulunduğu dev keselere kadar değişir. Ortalama 5000 bin canlı bir doğumda görülür. Omfaloseli olan bebeklerde kalp, kas iskelet, sindirim ve genitoüriner anomalilere sık rastlanır.

 

Tanı

Antenatal 14-17. Haftalardan sonra bakılan fetal ultrasonografi ile tespit edilebilir. Maternal kanda bakılan yükselmiş alfa fetoprotin düzeyi duyarlıdır.

 

Tedavi

Bebek doğar doğmaz mide dekompresyonu için orogastrik sonda takılır.  Mesaneye foley kateter yerleştirilir. Ek anomali açısından tetkik edilmelidir. Geniş spektrumlu anibiyotik başlanmalı. Kesenin üzeri ılık serum fizyolik ile ıslatılmış bir gazlı bezle sarılmalı.  Ardından bağırsak hacmini azaltmak için rektal lavman ile bağırsakların içi boşaltılır. Destekleyici tıbbı tedavinin ardından bebeğin genel durumu uygun hale gelir gelmez cerrahi tedavi aşamasına geçilir.  Küçük ve orta büyüklekteki defektlerde genel anestezi altında kas gevşetici kullanılarak kese çıkartıldıktan sonra barsaklar karın boşluğuna yavaş yavaş redukte edilir bu arada da barsak atrezisi açısındanda barsaklara dikkatlice bakılır.  Redüksiyonun ardından açık olan karın duvar defekti kapatılır. Uygun olmayan dev omfalosellerde ise hastalarda karın duvarı kesilip genişletilerek kapatılabilir veya sonradan aşamalı kapatmak için ventral herni oluşturulabilir veya silastik silo yöntemi yapılabilir.  Defekt büyük doğum kilosu düşük  ve ek anomalide mevcut ise konservatif tedavi yöntemi ile kesenin antiseptik solüsyonlarla epitelize olmasını bekleyerek 1 yaşından sonra onarım yapmak tercih edilebilir.

 

Prognoz

Omfaloselde prognozu belirleyen en önemli kısım ek anomali varlığı düşük doğum ağırlığı ve defektin çapıdır.